Ikona BIPIkona Portal PracownikaIkona pocztyFacebookTwitterInstagramYoutubeLinkedinRSSIkona szukaniaPLEN

Jedyny w Polsce system odsalania wód kopalnianych

W Jastrzębskiej Spółce Węglowej odprowadzaniem wód zasolonych zajmuje się Przedsiębiorstwo Gospodarki Wodnej i Rekultywacji. Głównymi elementami są system retencyjno-dozujący „Olza” i Zakład Odsalania w Czerwionce-Leszczynach. W tym drugim odbyła się wizyta studyjna.

zdjęcia: Joanna Karwot, Dawid Lach

Do Zakładu Odsalania w Czerwionce-Leszczynach trafiają wody dołowe z kopalni Budryk, które w trakcie prac górniczych uwalniane są z górotworu. To zapobiega zrzucaniu silnie zasolonych wód do okolicznych rzek, a przy okazji produkowana jest wysokojakościowa sól warzona. W 2022 roku produkcja soli wyniosła około 67 tys. ton. Produkowana przez zakład sól posiada atest soli spożywczej, dopuszczonej do obrotu handlowego, wydany przez Państwowy Zakład Higieny oraz Państwowego Inspektora Sanitarnego.

- Tego typu instalacja, która z wód kopalnianych produkuje sól spożywczą, to jest unikalna instalacja, jedyna w Polsce i prawdopodobnie w Europie. I to nas wyróżnia, a poza tym wyróżnia nas jakość tej soli - mówiKrzysztof Baradziej, prezes zarządu PGWiR. - Natomiast głównym celem tej działalności jest odsalanie wód kopalnianych przez co mniejsze ładunki soli odprowadzane są do rzek dzięki czemu jest to szeroko pojęta ochrona środowiska - dodaje Krzysztof Baradziej.

Każdego roku „Dębieńsko” oczyszcza prawie 1,5 mln metrów sześciennych wód zasolonych, produkując z nich wysokogatunkową sól spożywczą. Ma krystaliczną czystość na poziomie 99,4 proc. NaCl, a więc spełnia parametry jakościowe, które są trudne do osiągnięcia przez innych producentów. Posiada też wiele cennych dla zdrowia pierwiastków, np. magnez. W zakładzie obowiązują systemy kontroli jakości, dzięki którym „Sól Dębieńska” spełnia wysokie standardy, usankcjonowane niezbędnymi w przemyśle spożywczym certyfikatami
i pozwoleniami.

- Solanki w pierwszej fazie są oczyszczane przez wieloetapową filtrację. Następnie solanka zostaje zagęszczona przy pomocy filtrów odwróconej osmozy, następuje krystalizacja i później sól zostaje odwirowana, wysuszona do odpowiednich parametrów - wyjaśnia Dariusz Leśnik, dyrektor ds. produkcji soli w PGWiR.

W przypadku kopalni Knurów-Szczygłowice odwadnianie prowadzone jest w oparciu o pozwolenie wodnoprawne i polega na odpompowaniu zasolonych wód dołowych do osadników na powierzchni, gdzie podlegają one procesowi mechanicznego czyszczenia. Część odpompowanych zasolonych wód dołowych (do kilkunastu procent) wykorzystywana jest  w podziemnych procesach technologicznych. Niewykorzystane wody z odwodnienia kopalni wprowadzane są do wód powierzchniowych w zlewni rzeki Odry (rzeka Bierawka, ciek Czarnawka, potok Książenicki) w sposób bezpieczny dla środowiska, zgodnie z warunkami określonymi w obowiązujących przepisach i posiadanymi pozwoleniami wodnoprawnymi.

Pozostałe kopalnie Jastrzębskiej Spółki Węglowej - na podstawie zezwoleń wydawanych przez określone instytucje – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - wprowadzają wody słone do systemu dozującego „kolektor Olza”, a następnie w sposób kontrolowany trafiają do rzeki Odry. Wody zasolone wprowadzane są do rzeki poprzez dysze rozmieszczone w dnie koryta Odry, co umożliwia wymieszanie wód na krótkim odcinku rzeki. Kontrola zasolenia Odry prowadzona jest poprzez stację monitoringową w Krzyżanowicach. Funkcje retencyjno-dozujące oparte na precyzyjnym i stałym monitoringu pozwalają zmniejszyć maksymalne stężenia soli w Odrze o 60 proc. niższe od wartości dopuszczalnych. System retencyjny kolektor Olza posiada zbiorniki retencyjne, które pozwalają wstrzymanie zrzutu wód przez około 20 dni.

Trzeba podkreślić, że z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa pracującej załogi i mienia kopalni - system odwodnienia kopalni należy utrzymywać w ciągłym ruchu. Nie ma możliwości wstrzymania odprowadzanych zasolonych wód dołowych. Wody dołowe wypompowywane są na powierzchnię wcześniej zbudowanymi systemami i ze względów bezpieczeństwa muszą być na bieżąco zrzucane do cieków. Kopalnia „Knurów-Szczygłowice” nie posiada obiektów, które mogłyby przejąć funkcje retencjonowania. Prowadzone są działania zmierzające do adaptacji istniejących osadników do wykorzystania jako osadniki i zbiorniki retencyjne.

Kolektor tłoczny układu parowego zasilającego wymiennik. Przegrzana para dostarczana do przestrzeni wymiennika powoduje ogrzewanie solanki przepływającej przez wymiennik, odparowanie wody i dzięki temu zatężanie solanki.
Układ wyparny BC1.
Po przejściu przez układ wyparny i krystalizator soli, pulpa solna z wytrąconymi kryształami soli kierowana jest do stożka zagęszczającego, gdzie dochodzi do wstępnej separacji fazy płynnej i stałej. Nadmiar frakcji uwodnionej wraca do krystalizatora soli, natomiast pulpa solna kierowana jest grawitacyjnie do urządzeń wirujących (wirówek soli), które ostatecznie oddzielają ziarna soli od cieczy.
Wirówka soli służy do oddzielania ziaren soli (mokrych) od solanki.
Solanka oddzielana jest od ziaren soli na sitach szczelinowych, którymi wyłożony jest bęben wirówki.
Sterownia komputerowa, serce całej linii technologicznej. Stąd operatorzy sterowania komputerowego obsługują znaczną większość urządzeń i dbają o prawidłowy ruch zakładu.
Układy odwróconej osmozy (RO) tzw. stacki służą do zatężania solanek miernie zasolonych do stężeń chlorków na tyle wysokich, aby można było wprowadzić solanki do układu zatężania termicznego.
Woda odsolona – permeat może pełnić wielorakie funkcje np. stanowić zasilanie układu chłodzenia maszyn, być wykorzystywana na cele technologiczne zakładu, a nawet kierowana do rurociągów jako woda użytkowa. Układ rurociągów pozwala także na przesył permeatu w kierunku KWK Budryk jako źródło wody przemysłowej na cele użytkowe kopalni.
Kompresor AC SC-40 – największy kompresor parowy naszego zakładu. Służy do zatłaczania pary z rząpia krystalizatora do wymienników ciepła w celu zatężania solanki.
Strumień gorącego powietrza powoduje wysuszenie ziaren soli na specjalnie profilowanych sitach. Ruch gorącego powietrza nie tylko suszy, ale przemieszcza ziarna soli w kierunku wysypu na przenośniki taśmowe, kierujące sól do hali konfekcji.
Robot paletyzujący – urządzenie służące do układania worków na paletach w sposób całkowicie zautomatyzowany.
„Sól Dębieńska” spełnia wysokie standardy, usankcjonowane niezbędnymi w przemyśle spożywczym certyfikatami i pozwoleniami.

Inne aktualności

Wyniki finansowe za pierwszy kwartał 2024 r.

Wydatki inwestycyjne w kwocie ponad 1,3 mld zł oraz spłaty kredytów i pożyczek w wysokości ponad 216 mln złotych miały wpływ na wyniki finansowe Grupy Kapitałowej JSW za pierwszy kwartał tego roku.

Transmisja internetowa konferencji dotyczącej wyników Grupy Kapitałowej JSW za I kwartał 2024 roku

Zarząd Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. serdecznie zaprasza na transmisję internetową wyników finansowych Grupy Kapitałowej JSW za I kwartał 2024 roku, która odbędzie się w dniu 22 maja 2024 roku (środa) o godz. 9:00

„Transformacja dla przyszłości”

To hasło XVI Europejskiego Kongresu Gospodarczego, który odbył się w Katowicach. W sesjach tematycznych podczas największego biznesowego wydarzenia w tej części Europy wzięli udział Adam Rozmus, zastępca prezesa zarządu JSW ds. technicznych i operacyjnych oraz Jolanta…

Drugie życie banerów

W Jastrzębskiej Spółce Węglowej niepotrzebne banery reklamowe zamiast na wysypisko, trafiają do pracowni krawieckiej. Tam powstają z nich estetyczne i wytrzymałe torby na zakupy. Ekologiczny projekt pod hasłem „drugie życie banerów” jest wspólnym przedsięwzięciem…

Pamiętamy. Hołd ofiarom katastrof górniczych

Pamięci górników, którzy zginęli w katastrofach do jakich doszło w Ruchu Zofiówka w 2018 i 2022 roku, poświęcone były uroczystości, które odbyły się dziś w kopalnianej cechowni. W rocznicę dramatycznych wydarzeń, oddano hołd piętnastu ofiarom obu katastrof.

Prawie miliard złotych zysku Grupy Kapitałowej JSW

Spadek cen surowców, wzrost kosztów produkcji oraz obłożenie składką solidarnościową w wysokości 1,6 mld zł (jako jedynej firmy w Polsce) odbiły się na wynikach finansowych Spółki. Mimo tego, Grupa Kapitałowa JSW zakończyła miniony rok zyskiem netto w wysokości prawie 1…

Więcej aktualności