Ikona BIP Ikona Portal Pracownika Ikona poczty Facebook Twitter Instagram Youtube Linkedin RSS Ikona szukania PLEN

Rozbudowa stacji klimatyzacji w kopalni Budryk

W kopalni Budryk trwają prace nad rozpoczęciem rozbudowy powierzchniowej Centralnej Stacji Klimatyzacji. Inwestycja zakłada budowę dwóch nowych stopni chłodniczych współpracujących z obecnie istniejącą stacją. Powstała w ten sposób instalacja będzie jedną z najnowocześniejszych nie tylko w krajowym, ale również światowym górnictwie.

zdjęcie: Dawid Lach

W KWK Budryk potrzeba więcej mocy chłodniczej

Jednym z najpoważniejszych zagrożeń z jakimi mierzy się obecnie KWK Budryk jest zagrożenie klimatyczne. Wysoka temperatura górotworu oraz ciepło wydzielane przez pracujące maszyny i urządzenia bezpośrednio wpływają na rzeczywisty czas pracy załogi oraz bezpieczeństwo i zdrowie pracowników. Szczególnie dotyczy to robót prowadzonych w pokładach 405/1 i 405/2 udostępnionych z poziomu 1290, gdzie znajduje się najwyższej jakości węgiel koksowy. Z przeprowadzonych analiz wynika, iż aby efektywnie schłodzić jedną ścianę wydobywczą w tych pokładach, wymagane jest ok. 2,5 MW mocy chłodniczej. Moc istniejącej Stacji, wynosząca zaledwie 7,2 MW, jest więc niewystarczająca.

 

System centralnej klimatyzacji

Powierzchniowa Centralna Stacja Klimatyzacji w KWK Budryk zlokalizowana jest na terenie Szybu VI, w bezpośrednim sąsiedztwie nadszybia. Zainstalowane są w niej chłodziarki sprężarkowe i wieże chłodnicze. Stacja wytwarza tzw. „wodę lodową”, czyli zimną wodę o temperaturze kilku stopni Celsjusza. Schłodzona na powierzchni woda transportowana jest rurociągami szybowymi na dwa poziomy, poz. 1050 i poz. 1290, gdzie ciśnienie wody redukowane jest w podajnikach trójkomorowo-rurowych PES-200 celem jej transportu do poszczególnych rejonów. Woda trafia następnie do chłodnic zabudowanych w rejonach eksploatacyjnych, gdzie oddaje swój chłód do przepływającego powietrza. Obniża się tym samym temperatura powietrza w wyrobiskach. Podgrzana woda powraca rurociągami na powierzchnię, gdzie znów trafia do stacji klimatyzacji celem ponownego schłodzenia.

 

Technologia zawiesiny lodowej dla celów schładzania wyrobisk dołowych

Kopalnia rozpoczęła analizy możliwości rozbudowy systemu klimatyzacji już w 2018 roku. Przeanalizowano kilka wariantów zwiększenia mocy chłodniczej. Analizowano m.in. rozbudowę powierzchniowej stacji o kolejne chłodziarki sprężarkowe, rozbudowę magistrali w szybie czy też wykonanie odwiertów celem ulokowania tam dodatkowych rurociągów magistralnych. Ostatecznie, we współpracy z Wydziałem Energetyki i Paliw Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, podjęto decyzję o zwiększeniu mocy stacji w oparciu o zawiesinę lodową, czyli mieszaninę drobin lodu z wodą.

Główną zaletą wykorzystania zawiesiny lodowej jest znaczące zwiększenie tak zwanej pojemności cieplnej mieszaniny, bez konieczności zwiększenia przepływu. Istotą tego zjawiska jest fakt, iż ciepło topnienia lodu jest około 80 razy wyższe od ciepła właściwego wody. Mówiąc prościej, przepływające rurociągiem drobiny lodu ogrzewają się zdecydowanie wolniej niż woda i potrafią nieść chłód na znacznie większe odległości. 

– Instalacje wykorzystujące ciepło przemiany fazowej są najnowocześniejszymi oraz najbardziej efektywnymi instalacjami chłodniczymi które dotychczas opracowano. Dodanie do wody krążącej w systemie klimatyzacji centralnej nawet kilkuprocentowej zawartości drobin lodu pozwala na uzyskanie na końcu rurociągu zasilającego zdecydowanie niższej temperatury wlotowej do chłodnicy niż używając wyłącznie wody lodowej. Poskutkuje to zdecydowanie wyższą efektywnością chłodzenia w wyrobiskach. Instalacja klimatyzacji pracująca w oparciu o wykorzystanie drobin lodu realizowana w KWK Budryk będzie pierwszą tego typu inwestycją na Górnym Śląsku, a drugą w Polsce – mówi Kamil Adamek, kierownik projektu.

Dzięki zastosowaniu technologii dodawania drobin lodu do wody w maksymalnym stopniu wykorzystana zostanie istniejąca infrastruktura, w tym rurociągów szybowych i na poziomach i uniknie się konieczności budowy nowych magistral. W zakresie dołowym koniecznym będzie przystosowanie istniejących podajników PES-200 do podawania zawiesiny lodowej. Technologia dodawania drobin lodu do wody lodowej czy też transportu lodu jako większych elementów jest wykorzystywana z powodzeniem w kopalniach Republiki Południowej Afryki i Chin. 

– Realizacja inwestycji pozwoli na dalszy rozwój naszej kopalni. Umożliwi ona eksploatację zasobów najwyższej jakości węgla koksującego zalegającego na dużych głębokościach. Wzrost mocy klimatyzacji centralnej bezpośrednio przełoży się na bezpieczeństwo i komfort naszej załogi oraz umożliwi prowadzenie prac w miejscach, gdzie dotychczas byłoby to niemożliwe – mówi Krzysztof Baranowski, dyrektor kopalni Budryk.

Silną przesłanką do rozbudowy istniejącej stacji klimatyzacji o człon wytwarzający zawiesinę lodową była instalacja klimatyzacji w kopalni Bogdanka. W sierpniu 2021 roku ukończono tam rozruch generatora drobinek lodu, zwiększając zainstalowaną moc chłodniczą z 6 MW do 9,1 MW. Przedstawiciele JSW wizytowali tę instalację kilkukrotnie.

Inwestycja w KWK Budryk realizowana będzie przez konsorcjum firm SIEMAG Tecberg oraz DPMtech. Wykorzystane zostaną generatory drobin lodu niemieckiej firmy KTI, pracujące m.in. w Republice Południowej Afryki, gdzie schładzają tamtejsze kopalnie złota.

 

Efekty płynące z realizacji

Rozbudowa stacji klimatyzacji przy szybie VI z wykorzystaniem technologii drobin lodu pozwoli na realizację zakładanego w planach długoterminowych poziomu wydobycia, przy jednoczesnym utrzymaniu planowanego zatrudnienia. Znacząco poprawi się komfort zatrudnionej załogi, szczególnie w przodkach, ścianach, chodnikach przyścianowych oraz na drogach odprowadzania powietrza. Uniknie się również wprowadzenia dodatkowych zmian roboczych. Tylko w ciągu dwóch lat po rozpoczęciu pracy przez zmodernizowaną stację klimatyzacji oszczędności wyniosą kilkadziesiąt milionów złotych.

Inne aktualności

JSW podpisała umowę pożyczki z ARP na kwotę do 1,066 mld zł. Finansowanie zastąpi planowaną transakcję sprzedaży dwóch spółek z GK JSW

Jastrzębska Spółka Węglowa SA podpisała dziś, 9 listopada 2026 roku, umowę pożyczki z Agencją Rozwoju Przemysłu SA na kwotę do 1,066 mld zł. Nowe finansowanie zastępuje planowaną sprzedaż spółek należących do Grupy Kapitałowej JSW - Jastrzębskich Zakładów Remontowych…

Nowe ściany w Pniówku i Knurowie

Wczoraj w kopalni Pniówek uruchomiono ścianę N-9, w której zasoby dobrej jakości węgla koksowego wynoszą 308 tys. ton. Ściana ma 106 metrów długości, a jej wybieg wynosi 658 metrów. Jej wysokość sięga 4,2 metra. Została wyposażona w 69 sekcji obudów zmechanizowanych.…

JSW zwiększa produkcję węgla i koksu w trzecim kwartale

W trzecim kwartale 2026 r. Grupa Kapitałowa Jastrzębskiej Spółki Węglowej wyprodukowała 3,31 mln ton węgla oraz 0,74 mln ton koksu. W porównaniu z poprzednim kwartałem produkcja węgla wzrosła o 2,7 proc., a koksu o 10,6 proc.

XIII edycja konkursu BHP w JSW rozstrzygnięta. Marcin Kubicki zwycięzcą

240 pracowników, dziewięć miesięcy rywalizacji i wymagające pytania z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. 30 września zakończyła się XIII edycja „Internetowego konkursu z zakresu znajomości zasad i przepisów BHP” organizowanego w Jastrzębskiej Spółce Węglowej SA.…

Wyniki finansowe GK JSW za pierwsze półrocze 2026 roku

Grupa Kapitałowa JSW zakończyła pierwsze półrocze 2026 roku stratą netto w wysokości 1,04 mld zł, niespełna o połowę niższą niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. W drugim kwartale wynik netto Grupy był ujemny i wyniósł 427,5 mln zł, wobec 615,9 mln zł straty…

JSW przyjęła Program Naprawczy na lata 2026-2035

Program Naprawczy ma zapewnić Grupie JSW długoterminową poprawę rentowności, bezpieczeństwo płynności finansowej oraz dostosowanie skali działalności do warunków rynkowych i operacyjnych. Zakłada zarówno działania stabilizujące sytuację finansową w krótkim terminie, jak…

Więcej aktualności