Jednym z głównych tematów wydarzenia były wyzwania stojące przed współczesnym górnictwem: od bezpieczeństwa i efektywności operacyjnej, przez finansowanie inwestycji, po znaczenie surowców krytycznych dla bezpieczeństwa i konkurencyjności europejskiego przemysłu.
W sesji inauguracyjnej uczestniczył prof. Jerzy Buzek, który szczególną uwagę zwrócił na węgiel koksowy, znajdujący się na unijnej liście 34 surowców krytycznych.
- Nadal mamy jeden z najważniejszych surowców krytycznych w UE. Powinniśmy się mocno przyłożyć, żeby jego wydobycie było opłacalne - powiedział w panelu otwierającym prof. Jerzy Buzek.
Do kwestii znaczenia surowców krytycznych odniósł się Bogusław Oleksy, prezes zarządu JSW. Wskazał na brak wystarczającego wsparcia dla węgla koksowego.
- Spółka, będąc jedynym producentem węgla koksowego w Europie, nie odczuwa dziś istotnego wsparcia związanego ze statusem tego surowca jako krytycznego dla Unii Europejskiej. Choć wiele mówi się o bezpieczeństwie Europy i Polski oraz potrzebie zachowania suwerenności surowcowej, za tymi oczekiwaniami nie zawsze podążają konkretne mechanizmy wsparcia. Europa powinna więc wyraźniej określić kierunek swoich działań, ponieważ obecnie polityka przemysłowa, surowcowa i energetyczna nie tworzą jeszcze w pełni spójnej całości - mówił Bogusław Oleksy.
Sprecyzował, że potrzebna jest koordynacja różnych dziedzin działalności Unii Europejskiej, aby wypełniać cel ogólny w postaci pełnej odporności i bezpieczeństwa. Uznał, że UE powinna do tego dążyć, ponieważ brak konkurencyjności może prowadzić do stopniowej marginalizacji Europy na globalnym rynku.
O sytuacji JSW podczas Future Mining Forum & Expo mówił także Wojciech Balczun, szef Ministerstwa Aktywów Państwowych. Jak wskazywał, kluczowym wyzwaniem dla spółki pozostaje utrzymanie płynności oraz pozyskanie finansowania, w tym ze źródeł zewnętrznych.
Minister Balczun podkreślał, że równolegle trwają prace nad rozwiązaniami systemowymi, które mają wesprzeć proces zmian w spółce. Zwrócił również uwagę na działania zmierzające do ograniczenia kosztów i kontynuację restrukturyzacji. Jednym z jej elementów jest objęcie JSW ustawą okołogórniczą, dzięki której pracownicy mogą korzystać z urlopów górniczych oraz jednorazowych odpraw pieniężnych.
Według Wojciecha Balczuna działania te mają być konsekwentnie kontynuowane. Sytuacja pozostaje jednak wymagająca, zarówno JSW, jak i cała branża górnicza mierzą się z szeregiem wyzwań, a poprawa kondycji spółki będzie wymagała dalszych działań restrukturyzacyjnych i finansowych.
Zaznaczył, że w związku z restrukturyzacją górnictwa w tym roku z całej branży może odejść około 7 tysięcy osób. Tak duża skala zmian będzie wyzwaniem także dla Jastrzębskiej Spółki Węglowej.
- Jastrzębska Spółka Węglowa znajduje się dziś w trudnym momencie i musi przejść głęboką restrukturyzację. Jednym z jej kluczowych elementów jest optymalizacja zatrudnienia, wspierana przez zmiany w ustawie dotyczącej funkcjonowania górnictwa. JSW musi utrzymać odpowiedni poziom wydobycia przy mniejszej liczbie osób, co wymaga zmiany sposobu planowania robót, lepszej organizacji pracy i odejścia od utrwalonych schematów działania - zwrócił uwagę Adam Rozmus, zastępca prezesa zarządu JSW ds. technicznych i operacyjnych.
Wyzwania związane z restrukturyzacją mogą być jednak częściowo łagodzone przez poprawę koniunktury na rynku węgla koksowego i koksu.
- Zakładamy, że obecna sytuacja utrzyma się co najmniej przez rok i przełoży się na dodatkowe przychody, które pomogą poprawić kondycję spółki. Prognozy, którymi dysponujemy, wskazują na wyraźniejsze odbicie rynku w 2030 roku. Do tego czasu musimy jednak przeprowadzić restrukturyzację i zrealizować wszystkie wyznaczone cele. Jestem optymistą i wierzę, że dzięki tym działaniom w 2030 roku będziemy w znacznie lepszej sytuacji - podsumował Bogusław Oleksy.
Trzydniowe Future Mining Forum & Expo to również przestrzeń dla wystawców: producentów i dystrybutorów maszyn, urządzeń oraz sprzętu dla górnictwa i przemysłu, a także dostawców nowoczesnych technologii wspierających transformację sektora. Wśród prezentowanych rozwiązań znalazły się technologie związane m.in. z automatyzacją, robotyką, cyfryzacją i sztuczną inteligencją, systemami autonomicznymi, bezpieczeństwem, elektryfikacją oraz wydobyciem i przetwarzaniem surowców.
